Deze week gingen bewoners van Loosdrecht meermaals de straat op om te protesteren tegen de opvang van 110 asielzoekers in hun dorp.

Woensdag werden er bij uit de hand gelopen protesten 13 mensen aangehouden. Een agent raakte gewond. De burgemeester werd zelfs door relschoppers uitgemaakt voor ’verrader’.

Minister Van den Brink noemt het geweld in Loosdrecht ’onacceptabel’. De gerichte aanvallen op het gemeentebestuur keurt hij met strenge bewoording af. „Ik heb totaal geen respect voor iedereen die het ambt van burgemeester onderuithaalt.”

Veroorzaakt kabinet zelf onrust?

Hij antwoordt niet op de vraag of de onrust in Loosdrecht mede is ontstaan door zijn eigen oproep aan gemeenten om noodopvang te regelen. Die oproep deed de minister eind maart omdat volgens hem de opvangsituatie ’onhoudbaar’ dreigt te worden. Hij zegt volop achter gemeenten te staan die hun verantwoordelijkheid nemen.

Maar steunen die gemeenten hem nog wel? De Kamer is bang dat het draagvlak afbrokkelt nu de minister de optie voor het toepassen van dwang via de Spreidingswet verkent. Onder anderen Simon Ceulemans (JA21) vindt dat dit voorbijgaat aan de vraag of er lokaal draagvlak is voor asielzoekers. Ook was de belofte bij de invoering ervan twee jaar geleden dat de instroom fors omlaag zou worden gebracht. Dat is tot op heden nog niet gelukt.

Spreidingswet blijft bestaan

Een meerderheid van de Kamer is echter nog steeds voorstander van de wet. Zelfs de VVD, die in de Tweede Kamer nog tegen de wet stemde, ziet er nu bij monde van Kamerlid Ulysse Ellian weinig in om hem weer terug te trekken. Wel zegt Ellian dat de instroom echt omlaag moet, omdat ’dweilen met de kraan open’ geen zin heeft.

Volgens de minister functioneerde de Spreidingswet goed, tot het vorige kabinet zelf zei hem niet meer te willen uitvoeren. „De opvanglocaties waren net op stoom aan het komen en toen zakte het weer helemaal in.” Hij benadrukt dat juist de gemeenten die al veel opvang hebben voorstander zijn. „Zij zeggen: please, voer de Spreidingswet uit.”

COA komt afspraken niet na

Maar het is niet alleen de Spreidingswet die het draagvlak onderuithaalt. Dat doet het COA ook zelf, door bijvoorbeeld dwars door gemeentelijke besluitvorming heen dealtjes te sluiten met hotelexploitanten. Ook komt het COA de afspraken met gemeenten niet na.

Zo bleek donderdag maar weer eens in Hardenberg, waar RTV Oost meldde dat uit een interne memo van het COA blijkt dat sluiting van het azc daar geen prioriteit heeft. Dit terwijl dat wel was beloofd aan de gemeente. Het azc in Hardenberg staat er al tien jaar en zou 8 maart jongstleden sluiten. Er wonen nog steeds honderden mensen.

De minister erkent de problemen maar kan er weinig aan veranderen. „Er is geen andere oplossing op dit moment. Het is roeien met de riemen die we hebben.”