Narracja o męczenniku zderza się z wyrokiem sądu

Warszawa. Blanka Bąkiewicz znów uderza w sędziów i próbuje budować wokół swojego ojca opowieść o politycznej nagonce. W tej narracji Robert Bąkiewicz ma być nie sprawcą przemocy, nie człowiekiem odpowiadającym przed sądem, ale ofiarą „systemu”, „zemsty” i politycznego układu, który rzekomo chce złamać środowiska patriotyczne.

Problem w tym, że ta opowieść ma jeden poważny kłopot: sąd, akta, świadków i nieprawomocny wyrok.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia skazał Roberta Bąkiewicza na 10 miesięcy ograniczenia wolności w formie nieodpłatnych prac społecznych po 30 godzin miesięcznie oraz nakazał mu zapłacić 5 tys. zł zadośćuczynienia aktywistce. Wyrok nie jest prawomocny, więc strony mogą się od niego odwołać.

I właśnie tutaj zaczyna się prawdziwa polityczna burza.

Patriotyczne hasła kontra odpowiedzialność

Robert Bąkiewicz przez lata budował wizerunek człowieka od ulicznego patriotyzmu. Marsze, flagi, hasła o narodzie, obrona kościołów, mobilizacja prawicy, permanentna opowieść o Polsce zagrożonej przez „system”, „lewactwo”, „Brukselę” albo rząd Donalda Tuska.

Dla jego zwolenników to był obraz twardego obrońcy wartości.

Dla krytyków — obraz człowieka, który zbyt często mieszał patriotyzm z agresją, a wielkie słowa z uliczną presją.

Sprawa aktywistki Andżeliki Domańskiej stała się symbolem tego konfliktu. Już wcześniej informowano, że Bąkiewicz został oskarżony o naruszenie jej nietykalności cielesnej podczas wydarzeń związanych ze Strajkiem Kobiet. Teraz sąd wydał wyrok, który — choć nadal nieprawomocny — bardzo utrudnia dalsze sprzedawanie prostego mitu o niewinnym męczenniku.

Blanka Bąkiewicz i rodzinny teatr obrony

Wypowiedzi Blanki Bąkiewicz wpisują się w znany schemat prawicowej obrony. Gdy pojawiają się zarzuty, odpowiedź brzmi: polityczna nagonka. Gdy zapada wyrok, odpowiedź brzmi: sędziowie są stronniczy. Gdy trzeba zmierzyć się z odpowiedzialnością, pojawia się wielka opowieść o prześladowaniu „patriotów”.

To działa na twardy elektorat. Daje emocję, prosty podział i wygodny obraz świata: nasi są zawsze ofiarami, oni zawsze oprawcami.

Ale poza własną bańką ta narracja zaczyna pękać.

Bo zwykły człowiek może zapytać: czy jeśli sąd skazuje kogoś za czyn wobec aktywistki, to naprawdę pierwszą reakcją powinno być atakowanie sędziów? Czy rodzina politycznego aktywisty ma prawo przedstawiać każdy wyrok jako zemstę? Czy odpowiedzialność działa tylko wtedy, gdy dotyczy przeciwników?

Tusk może mówić: koniec świętych krów

Dla obozu Donalda Tuska ta sprawa jest politycznie bardzo wygodna. Premier i jego ludzie od miesięcy budują narrację o powrocie państwa prawa. Nie jako zemsty, ale jako normalności: jeśli ktoś narusza prawo, odpowiada — bez względu na flagę, hasła, środowisko i politycznych znajomych.

Sprawa Bąkiewicza idealnie pasuje do tego przekazu.

Rząd nie musi mówić wiele. Wystarczy proste zdanie: patriotyzm nie jest immunitetem.

Nie można latami mówić o porządku, wartościach i obronie państwa, a potem krzyczeć o prześladowaniu, gdy państwo zaczyna rozliczać konkretne czyny. Nie można żądać surowości wobec przeciwników, a dla swoich domagać się taryfy ulgowej.

Prawica odpowie: represje polityczne

Oczywiście prawica nie odda tej narracji bez walki. Będzie mówić, że Bąkiewicz jest ścigany za poglądy, za obronę kościołów, za patriotyzm i za sprzeciw wobec lewicy. Będzie powtarzać, że sądy są polityczne, a wyroki wpisują się w „system Tuska”.

Ale to jest ryzykowna linia obrony.

Bo w tej sprawie nie chodzi o poglądy Bąkiewicza. Nie chodzi o to, czy wolno mu być narodowcem. Nie chodzi o to, czy wolno mu krytykować rząd. Chodzi o konkretne zachowanie wobec konkretnej osoby i ocenę sądu.

Jeśli prawica będzie każde postępowanie dotyczące swoich ludzi nazywać represją, po pewnym czasie słowo „represja” straci znaczenie. Będzie brzmiało nie jak ostrzeżenie, ale jak automatyczna wymówka.

Flaga nie przykrywa agresji

Najważniejsze pytanie jest moralne, nie tylko polityczne: czy agresję można przykrywać flagą?

Bo właśnie o to toczy się ta debata. Jeśli człowiek z biało-czerwoną flagą narusza czyjąś nietykalność, to czy jest mniej odpowiedzialny niż ktoś bez flagi? Jeśli ktoś krzyczy o narodzie, to czy wolno mu więcej? Jeśli ktoś przedstawia się jako obrońca kościoła, to czy każdy zarzut wobec niego automatycznie staje się atakiem na wiarę?

Państwo prawa powinno odpowiadać: nie.

Prawo nie pyta, jaką narrację polityczną nosisz na sztandarze. Pyta, co zrobiłeś drugiemu człowiekowi.

Bąkiewicz jako problem dla PiS i prawicy

Robert Bąkiewicz jest dla prawicy postacią wygodną i niewygodną jednocześnie. Wygodną, bo mobilizuje najtwardszy elektorat, daje energię ulicy, potrafi robić widowisko i mówi językiem gniewu. Niewygodną, bo za tym językiem często idzie radykalny obraz, który odstrasza centrum.

Dla PiS to poważny problem. Partia chciałaby jednocześnie korzystać z emocji takich środowisk i udawać, że nie ponosi odpowiedzialności za ich styl. Chciałaby mieć uliczny ogień, ale nie dym. Mobilizację, ale nie konsekwencje. Hasła, ale nie obciążenie.

Sprawa Bąkiewicza pokazuje, że tak się nie da.

Nieprawomocny wyrok, ale polityczny efekt już działa

Trzeba podkreślić jasno: wyrok nie jest prawomocny. Bąkiewicz ma prawo do obrony, do odwołania i do dalszej walki procesowej. Ostateczną ocenę prawną może jeszcze zmienić sąd wyższej instancji.

Ale polityczny efekt już się wydarzył.

W przestrzeni publicznej pojawił się obraz człowieka, który przez lata mówił o wartościach, narodzie i porządku, a dziś musi mierzyć się z sądowym rozstrzygnięciem dotyczącym przemocy wobec aktywistki. I jego środowisko zamiast powiedzieć: poczekajmy na procedury, szanujmy sąd, bronimy się prawnie — znów wybiera ton ofiary systemu.

Czy to koniec bezkarności?

Dla zwolenników Tuska odpowiedź jest jasna: tak powinno działać państwo. Nie przez medialne lincze, nie przez zemstę, nie przez polityczne pokazówki, ale przez procedury. Zarzut, proces, wyrok, odwołanie. Tak wygląda normalność.

Dla prawicy to będzie kolejny dowód „polowania”.

Ale jeśli każde rozliczenie ma być polowaniem, to gdzie zostaje miejsce na odpowiedzialność?

Finał: ofiary czy telenowela o bezkarności?

Bąkiewiczowie próbują dziś opowiedzieć historię o rodzinie atakowanej przez system. O ojcu, który miał bronić wartości. O sędziach, którzy rzekomo działają politycznie. O patriotach, którym odbiera się głos.

Ale druga historia jest znacznie prostsza.

Był czyn. Było postępowanie. Jest nieprawomocny wyrok. Będzie możliwość odwołania.

To nie jest koniec demokracji.

To jest działanie państwa.

Donald Tusk może teraz pokazać tę sprawę jako symbol większej zmiany: kończy się czas, gdy wystarczyło krzyczeć o Polsce, żeby uniknąć pytań o własne zachowanie.

Czy Bąkiewiczowie naprawdę są ofiarami?

A może to tylko kolejny odcinek prawicowej telenoweli o tym, że „nasi” zawsze są niewinni, nawet gdy prawo zaczyna mówić coś zupełnie innego?

Bo państwo prawa nie kończy się tam, gdzie zaczyna się patriotyczny transparent.

Właśnie tam powinno zaczynać się naprawdę.