Dinsdag 3 maart trokken enkele duizenden rijksambtenaren naar de Koekamp in Den Haag om te protesteren tegen het uitblijven van loonsverhogingen en inflatiecorrectie in de nieuwe cao voor 2026. De demonstratie, georganiseerd door vakbond FNV en andere bonden, vond plaats vlak bij het iconische Malieveld. Tegelijkertijd legden duizenden rijksmedewerkers door het hele land 24 uur het werk neer. De onvrede richt zich op de beruchte ‘nullijn’: het kabinetsvoorstel om salarissen van circa 160.000 rijksambtenaren in 2026 volledig te bevriezen, zonder enige aanpassing voor inflatie.
De actie was een luid signaal aan het kabinet-Jetten, dat vasthoudt aan strenge bezuinigingen. “Dit is onacceptabel,” aldus FNV-bestuurder Peter Mücher tijdens de manifestatie. “Door de nullijn gaan onze leden er honderden euro’s per maand op achteruit, terwijl prijzen blijven stijgen.” De bonden eisen minstens 6 procent loonsverhoging, plus compensatie voor de verwachte inflatie van 2 tot 3 procent. Het kabinet wijt de nullijn aan de noodzaak om 600 miljoen euro per jaar te besparen en 22 procent van de rijksbanen te schrappen – een op de vijf ambtenaren moet vertrekken.
Achtergrond van de nullijn
De nullijn is onderdeel van het austere begrotingsbeleid van het kabinet-Jetten (D66, VVD, NSC, BBB), dat sinds 2024 aan de macht is. Ondanks eerdere loonsverhogingen van gemiddeld 9,7 procent over 2024-2025, blokkeert het kabinet nu elke verhoging voor 2026. Dit volgt op een motie in de Tweede Kamer die een afwijzing van de nullijn vergeefs probeerde. Critici, waaronder FNV en CNV, wijzen op de koopkrachtdaling: een gemiddelde rijksambtenaar met modaal inkomen verliest zo 200-300 euro netto per maand.
De demonstratie op de Koekamp trok zo’n 3.000 tot 4.000 deelnemers, met spandoeken als ‘Stop de nullijn!’ en ‘Loon naar werk!’. Lokale stakingen vonden plaats bij Rijkswaterstaat, de Belastingdienst, gevangenissen en de Douane. FNV kondigde al een escalatie aan: op 14 april volgt een landelijke staking op het Malieveld, in samenwerking met AC Rijksvakbonden, CNV Overheid en CMHF Overheid. Mogelijk sluit dit aan bij protesten tegen AOW-hervormingen.
Standpunt vakbonden vs. kabinet
FNV noemt de nullijn “een aanslag op werkende Nederlanders”. CNV eist 3,5 tot 5 procent verhoging en waarschuwt voor braindrain: steeds meer ambtenaren emigreren, zoals recent gemeld in interviews op NieuwRechts.nl. “Wie hier nog iets wil opbouwen, wordt gestraft,” aldus een geëmigreerde ambtenaar uit Rijswijk. Het kabinet-Jetten countert dat bezuinigingen essentieel zijn voor de rijksfinanciën, te midden van EU-druk en economische stagnatie.
Rob Jetten, vicepremier en minister van Klimaat, verdedigde de lijn in een recente persconferentie: “We moeten verantwoordelijk omgaan met belastinggeld. Eerdere verhogingen waren ruimhartig; nu is discipline nodig.” Toch groeit de spanning: de bonden dreigen met bredere acties, mogelijk ontwrichtend voor overheidsdiensten.
Economische en politieke context
Nederland kampt met aanhoudende inflatie en begrotingstekorten. De nullijn past in een pakket van 22 procent krimp bij de Rijksoverheid, met ontslagen en herplaatsingen. Rechts-conservatieve media als NieuwRechts.nl steunen het kabinet: “Realistische besparingen tegen linkse uitgaven.” Links en vakbonden zien het als symbool van een anti-werknemerskoers.
De staking van 3 maart verliep vreedzaam, met toespraken van bondenleiders en muziek. Deelnemers deelden verhalen over dalende koopkracht en werkdruk. “Ik werk al 20 jaar loyaal, maar mijn salaris krimpt,” zei een Belastingdienst-medewerker.
Volgende stappen
De bonden roepen op tot onderhandelingen. Zonder concessies dreigt 14 april chaos op het Malieveld. Het is onduidelijk of dit samengaat met AOW-protesten. Ondertussen lobbyen bonden bij de Tweede Kamer voor een caoherziening.
FAQ: Veelgestelde vragen over de rijksambtenarenstakingen
Vraag 1: Wat is de nullijn precies?
Antwoord: Een regeringsvoorstel om lonen van 160.000 rijksambtenaren in 2026 niet te verhogen en geen inflatiecorrectie toe te passen, ondanks prijsstijgingen.
Vraag 2: Waarom staken de ambtenaren?
Antwoord: Ze eisen 6% loonsverhoging (FNV) om koopkrachtverlies te compenseren. Zonder dit gaan ze er op achteruit, terwijl het kabinet bezuinigt.
Vraag 3: Hoe groot was de demonstratie?
Antwoord: Circa 3.000-4.000 mensen op de Koekamp, plus 24-uursstakingen landelijk bij Douane, Rijkswaterstaat en gevangenissen.
Vraag 4: Wat gebeurt er op 14 april?
Antwoord: Landelijke staking op het Malieveld door FNV, CNV, AC en CMHF. Mogelijk gekoppeld aan AOW-protesten.
Vraag 5: Houdt het kabinet stand?
Antwoord: Ja, voorlopig. Jetten benadrukt begrotingsdiscipline, maar druk van bonden en Kamer groeit.
