Riga, 11 februari 2026 – De Letse regering heeft zich openlijk gekant tegen het nieuwe Europese Migratie- en Asielpact. Het land verwerpt zowel de verplichte herverdeling van migranten als de financiële bijdragen die lidstaten moeten betalen als zij weigeren asielzoekers op te nemen. Minister van Buitenlandse Zaken Baiba Braže verklaarde tijdens het jaarlijkse buitenlandsebeleidsdebat in het parlement dat Letland geen migranten zal opnemen en ook niet zal betalen.
Baiba Braže was stellig in haar betoog. “Wat betreft migratie, een onderwerp waarover veel discussie is geweest, denk ik dat het standpunt van de regering volkomen duidelijk is: nee tegen illegale migratie. We hebben de grensbewaking versterkt.” Letland, dat de oostelijke buitengrens van de EU bewaakt met Belarus en Rusland, ziet het pact als een onaanvaardbare inbreuk op de nationale soevereiniteit. Het Baltische land met 1,8 miljoen inwoners draagt al een zware last door de continue druk op zijn grenzen.
Het Europese Migratiepact in het kort
Het pact, goedgekeurd in 2024 en vanaf 2026 gefaseerd van kracht, verplicht EU-lidstaten om asielzoekers te hervestigen op basis van hun bbp en bevolking. Landen die weigeren, moeten een solidariteitsbijdrage betalen van circa 20.000 euro per refused migrant. Letland ziet beide opties als onacceptabel. De regering benadrukt dat het land al duizenden illegale grensoversteekpogingen heeft tegengehouden en geen extra verplichtingen accepteert.
Grensbewaking onder druk
Letland kampt sinds 2021 met een hybride aanval via migranten, aangestuurd door Belarus onder president Loekasjenko. Meer dan 12.000 illegale pogingen zijn verijdeld, met in 2025 alleen al 11.329 incidenten – bijna dubbel zoveel als het jaar ervoor. De autoriteiten bouwden een 170 kilometer lang grenshek, zetten extra grenswachten in en houden eenheden permanent paraat. De kosten lopen in de honderden miljoenen euro’s. “We bewaken al de EU-grens”, aldus Braže.
Hoewel Letland herverdeling afwijst, biedt het wel solidariteit op eigen voorwaarden: expertise, technologie en trainingsprogramma’s voor grensbewaking delen met andere lidstaten. “Dat is onze bijdrage”, stelde de minister.
Bondgenoten en tegenstanders
Letlands opstelling past in een bredere Oost-Europese coalitie. Hongarije, Polen, Slowakije en Tsjechië verzetten zich eveneens tegen verplichte relocatie, dat zij zien als een inbreuk op nationale bevoegdheden. Premier Viktor Orbán van Hongarije noemde het pact al eerder “een ramp voor Europa”. Zuidelijke frontstaten als Italië, Spanje, Griekenland en Cyprus steunen het juist, omdat zij de eerste druk van migratiestromen ondervinden en pleiten voor gedeelde verantwoordelijkheid.
De EU reageert gematigd. Het pact is bindend, maar er is ruimte voor onderhandelingen over vrijstellingen. Zes lidstaten overwegen exemptions, al blijft Letland hardnekkig in zijn nee.
Implicaties voor de EU
Deze rebellie zet het pact onder druk, nog voor volle implementatie. Oost-Europa vreest dat herverdeling illegale migratie aanmoedigt, terwijl het Westen en Zuiden solidariteit eisen. De spanning raakt aan bredere debatten, zoals het Syrische gezin dat asiel kreeg na veilig leven in Egypte – een casus die herverdeling kritiek voedt.
Letland riskeert sancties of juridische procedures, maar zet in op precedent. Riga: “Geen migranten, geen geld.”
FAQ: Veelgestelde vragen over Letlands verzet
1. Wat houdt het EU-migratiepact in?
Verplichte hervestiging van asielzoekers of betaling van €20.000 per geweigerde migrant.
2. Waarom zegt Letland nee?
Het land bewaakt al de EU-buitengrens met Belarus en hield 11.329 illegale oversteken in 2025 tegen.
3. Wat doet Letland aan de grenzen?
Er is een 170 km hek gebouwd, met extra patrouilles en drones ter waarde van €450 miljoen.
4. Welke landen steunen Letland?
Hongarije, Polen, Slowakije en Tsjechië verzetten zich tegen verplichte relocatie.
5. Hoe reageert de EU?
Het pact is bindend vanaf 2026; vrijstellingen worden onderhandeld, maar sancties mogelijk.
6. Biedt Letland alternatief?
Ja: delen van grensbewakings-expertise en technologie, geen migranten opnemen.
