Van grote schermen langs de weg tot in de bus: Nederlandse politie zet oplichters letterlijk te kijk met opmerkelijke actie

De afgelopen twee weken werden al beelden van honderd verdachten getoond op televisie en op de website van de Nederlandse politie, zij het onherkenbaar gemaakt. Dat maakte deel uit van de campagne ‘Game Over?!’, waarmee het Nederlandse gerecht “in één klap een harde slag wilde slaan tegen bankhelpdeskfraudeurs en andere geraffineerde oplichters”.
De 100 verdachten in kwestie die zichzelf herkenden in de campagne, kregen tot 19 maart de kans om zich vrijwillig te melden. “De campagne is zo effectief dat rechercheurs de afgelopen weken overuren hebben gedraaid”, klinkt het triomfantelijk bij de Nederlandse politie. In totaal zijn inmiddels 21 verdachten herkend. “We zien dat verdachten zich met spanning in het lijf melden op het politiebureau. Hun ouders of grootouders weten vaak niet wat ze hebben gedaan, en de angst om herkenbaar in beeld te komen is groot.” De politie kreeg verder ook tientallen tips.
Maar wie zichzelf nog niet aangaf, wordt nu voluit herkenbaar in beeld gebracht. “We zijn nog maar net begonnen”, aldus de politie. “We verwachten vanaf maandag veel aanhoudingen, want de beelden die we tonen zijn van zeer goede kwaliteit.” Volgens de politie kunnen de verdachten ook niet zeggen dat ze niet op de hoogte waren van het offensief. “Alleen al via Snapchat is de campagne in de eerste drie dagen drie miljoen keer bekeken. Ze hebben willens en wetens het risico genomen dat ze herkenbaar in beeld zouden komen.”
De campagne richt zich met name op de zogeheten ‘pinners’, nepagenten, en ‘pasophalers’. Zij gebruiken telkens ongeveer dezelfde werkwijze: slachtoffers – vaak kwetsbare ouderen – worden telefonisch benaderd door iemand die zich voordoet als bankmedewerker of politieagent, die meldt dat er sprake is van verdachte transacties of een dreigende inbraak. Kort daarna staat er iemand aan de deur om bankkaarten, sieraden of contant geld van de slachtoffers “veilig te stellen”. In werkelijkheid worden de slachtoffers bestolen. De verdachten, die vaak op beeld worden vastgelegd door deurbelcamera’s en beveiligingsbeelden, laten zich vaak voor relatief kleine bedragen inzetten door criminele netwerken.
Binnen criminele kringen wordt deze vorm van oplichting aangeduid als de ’F-Game’, alsof het om een spel gaat. “Maar wij zien ouderen huilend aangifte doen op het politiebureau”, aldus de politie. “Niet alleen bestolen van hun geld, maar ook van hun vertrouwen in de medemens.”
Dat de campagne, die volgens de politie op brede steun kan rekenen, effect heeft, blijkt uit het aantal herkenningen. “Dat is goed nieuws”, zegt officier van justitie Ernst Pols. “Maar tegelijk hebben 79 verdachten zich nog niet gemeld, en dus pakken we door. We tonen hen nu herkenbaar. Dat kan wettelijk ook, want elke zaak is onafhankelijk door een officier van justitie bestudeerd en beoordeeld. Het gaat om ernstige zaken, en we willen weten wie achter deze misdrijven zitten.”
De politie roept het publiek dan ook op om mee te helpen. “Het moment is nu gekomen om samen op te staan voor al die duizenden slachtoffers, en om namen van verdachten door te geven. Het mooie aan deze campagne is dat iedereen kan helpen. Doe het voor je ouders, je opa en oma, voor elkaar, en laat het weten als je iemand herkent.”




