Zorgminister Sophie Hermans (VVD) trapt het gaspedaal in om het eigen risico in de zorg volgend jaar met 70 euro te verhogen. Nog voor de zomer zouden beide Kamers hiermee akkoord moeten gaan, ook al is een meerderheid in de Eerste Kamer vooralsnog in geen velden of wegen te bekennen.
Vrijdag ging de ministerraad akkoord met de plannen van Hermans, die voortvloeien uit het regeerakkoord van D66, VVD en CDA. Deze partijen spraken daarin af om het eigen risico voor het eerst in tien jaar te verhogen. Komend jaar komt er 70 euro bovenop het bestaande bedrag van 385 euro. Later zou het eigen risico nog verder moeten doorstijgen, naar 520 euro.
Het vorige kabinet wilde het eigen risico juist halveren. In de formatie werd daar echter een streep door gezet. Verhoging is volgens het kabinet-Jetten nodig om verhoging van de zorgpremies te voorkomen. Bovendien kan op die manier zo’n 5 miljard euro per jaar op de zorgkosten worden bespaard.
Het kabinet wil er daarbij voor zorgen dat een patiënt nooit in één keer het hele eigen risico kwijt is, maar maximaal 150 euro per behandeling. Dat wetsvoorstel is vrijdagmiddag ook naar de Raad van State gestuurd om advies.
Op de verhoging van het eigen risico staat veel tijdsdruk: om die per 1 januari 2027 te kunnen laten ingaan, moeten de Tweede én Eerste Kamer hier nog voor de zomer mee instemmen.
In de Tweede Kamer lijkt dit te lukken. Naast de coalitie van D66, VVD en CDA is ook JA21 voorstander van de verhoging. Samen hebben zij 75 zetels. Dat is genoeg om het voorstel niet weg te stemmen.
Maar in de Eerste Kamer is een meerderheid voor het plan ver weg. De coalitie en JA21 hebben daar samen 24 van de 75 zetels, veertien zetels te weinig voor een meerderheid. Ze hebben dus in ieder geval GroenLinks-PvdA of de BBB nodig – één van de twee grootste senaatsfracties – om die meerderheid wel te verkrijgen.
En precies daar zit het probleem: beide partijen zijn namelijk fel tegenstander van een verhoging van het eigen risico. Tweede Kamerlid Julian Bushoff van GroenLinks-PvdA is stellig: ,,Wij gaan een verhoging niet steunen”, meldt hij aan deze nieuwssite.
Hij is wel bereid om met het kabinet te praten over samenwerking, maar dan moet Hermans haar plan volgens hem aanpassen. En dat lijkt zij vooralsnog niet te willen: ,,Het verhogen van het eigen risico is nodig om de zorg toegankelijk, van goede kwaliteit en betaalbaar te houden”, meldde zij vorige maand nog aan de Tweede Kamer.
Ook de BBB is tegen de verhoging. Zorgwoordvoerder Femke Wiersma denkt dat de verhoging leidt tot het uitstellen van zorg en daarmee op termijn tot een toename van de zorgkosten. Dat wil zij voorkomen.
Voor het wetsvoorstel om per behandeling maximaal 150 euro kwijt te zijn is waarschijnlijk wél steun in de Eerste en Tweede Kamer. Maar probleem hierbij is dat deze wetsvoorstellen onlangs op voorstel van D66 aan elkaar zijn verbonden.
Ofwel: als de verhoging van het eigen risico niet doorgaat, dan gaat óók het maximumbedrag van 150 euro per behandeling niet door. ChristenUnie-partijleider Mirjam Bikker stelt daarom voor die wetsvoorstellen weer afzonderlijk te behandelen.
