Na het sneuvelen van de asielwet is het vingerwijzen begonnen. De PVV probeert de schuld af te schuiven op D66, maar is zelf de grote aanstichter. Gidi Markuszower noemt het gedrag van zijn voormalige partij “politiek theater”.

Door een truc van de PVV strandde dinsdagmiddag een van de twee asielwetten in de Eerste Kamer. Het gaat om de asielnoodmaatregelenwet, die uit de koker van voormalig PVV-minister Marjolein Faber komt.

In die wet zitten verschillende maatregelen die voor een strenger asielbeleid zorgen. Ook illegaliteit en het helpen van mensen die illegaal in Nederland verblijven zouden strafbaar worden.

Het CDA en de SGP wilden dit laatste punt via een zogenoemde novelle uit de wet halen, maar door een tegenstem van de PVV lukte dit niet. Daardoor werden de christelijke partijen voor het blok gezet. Ze konden uiteindelijk niets anders dan tegenstemmen.

Markuszower noemt het stemgedrag van de PVV “schandalig”. In de Tweede Kamer stemde de partij van Geert Wilders nog voor de novelle, benadrukte de oud-PVV’er. Ook Markuszower vindt de asielwetten geen “heilige graal”, maar “het was wel iets”.

‘PVV wil asielprobleem niet oplossen’

JA21-leider Joost Eerdmans heeft ook geen goed woord over voor de keuze van de PVV. Hij noemt het stemgedrag “opportunistisch”. Mona Keijzer vindt de uitkomst “dieptriest”. Volgens haar wil de PVV helemaal geen strenger beleid. “Het in stand houden van het asielprobleem is het verdienmodel van Geert Wilders.”

Wilders zelf weigert verantwoordelijkheid te nemen. Hij legt de schuld bij D66. Ook JA21 en BBB vinden dat de partij niet vrijuit gaat. De senaatsfractie stemde dinsdag tegen alle drie de asielwetten. Dat is in lijn met het stemgedrag in de Tweede Kamer.

Tijdens de formatie hebben D66, VVD en CDA ook afgesproken dat de senatoren van D66 tegen de asielwetten mochten stemmen. Wel committeerden de partijen, inclusief D66, zich aan de uitvoering van de wetten als ze zouden worden aangenomen.

Binnen de coalitie leefde misschien nog de hoop dat de D66-senatoren wel voor de reparatiewet zouden stemmen, zodat de truc van de PVV niet zou werken. Die hoop bleek tevergeefs.

Ook D66 krijgt de nodige kritiek

CDA-senator Madeleine van Toorenburg begrijpt ook niet waarom D66 niet gewoon voor de novelle heeft gestemd. Ze heeft nog geprobeerd de senatoren te overtuigen, maar dat heeft niet gewerkt. “Ik dacht dat D66 ook grip op migratie wilde hebben”, zei ze na de stemming.

Ook bij de VVD heerst verbijstering. Volgens de fractievoorzitter in de Tweede Kamer, Ruben Brekelmans, zocht de partij naar redenen om tegen te stemmen. “Ik heb daar geen woorden voor.”

Ook hij wijst op de campagne die D66 voor de Tweede Kamerverkiezingen voerde. Rob Jetten pleitte voor een strenger asielbeleid en wilde het niet meer overlaten aan de partijen op de flanken.

Ogen zullen bij asielvoorstellen gericht zijn op D66

Volgens Eerdmans is “de eerste test voor het kabinet-Jetten mislukt”. Hij noemt de verdeeldheid binnen de coalitie “heel pijnlijk”. De komende maanden zal blijken of de speldenprikjes over en weer tot een probleem binnen de coalitie zullen leiden.

Asielminister Bart van den Brink verdedigt binnenkort het Europese migratiepact in de Eerste Kamer. In dit pact zitten ook vrijwel alle maatregelen die dinsdag zijn gesneuveld. Van Toorenburg noemt dit “een tweede kans” voor de D66-fractie.

Ook wil Van den Brink de gesneuvelde voorstellen, behalve de strafbaarstelling van illegaliteit, opnieuw indienen bij de Tweede Kamer. Hij rekent dan op de steun van D66. Ook VVD-leider Dilan Yesilgöz rekent erop dat “alle partijen doen wat nodig is”.

De Wandelgangen

Luister ook onze politieke podcast De Wandelgangen waarin ons team in Den Haag je bijpraat over de chaos rond de asielwetten.