De politieke verhoudingen in Nederland lijken opnieuw te verschuiven. Uit een nieuwe peiling van Maurice de Hond blijkt dat meerdere regeringspartijen flink aan steun verliezen, terwijl oppositiepartijen juist terrein winnen. Vooral JA21 en Forum voor Democratie laten een opvallende groei zien, terwijl ook PRO verder stijgt.

De cijfers zorgen voor veel discussie in politiek Den Haag. Als deze trend zich doorzet, kan dat grote gevolgen hebben voor de machtsverhoudingen in de Tweede Kamer en de plannen van het huidige kabinet.

Nieuwe peiling laat forse verschuivingen zien

De nieuwste peiling van Maurice de Hond laat een duidelijk ander politiek landschap zien dan de verkiezingsuitslag van oktober 2025.

De coalitiepartijen D66, VVD en CDA zouden gezamenlijk nog uitkomen op 49 zetels. Bij de verkiezingen waren dat er nog 66. Daarmee verliezen de regeringspartijen samen maar liefst 17 zetels.

Tegelijkertijd boeken verschillende oppositiepartijen juist winst. Vooral JA21, Forum voor Democratie (FVD) en PRO profiteren volgens de peiling van de onvrede onder kiezers.

Hoewel peilingen geen verkiezingsuitslag zijn, geven ze wel een indruk van hoe het politieke sentiment zich ontwikkelt.

D66 levert flink in

Voor D66 zijn de cijfers weinig positief. De partij zou volgens de peiling uitkomen op 19 zetels, zeven minder dan bij de laatste verkiezingen.

Opvallend is dat niet alle kiezers nog volledig achter hun eerdere stemkeuze staan. Een deel van de achterban geeft aan inmiddels twijfels te hebben over de keuze voor de partij.

Dat betekent niet automatisch dat deze kiezers overstappen, maar het laat wel zien dat de steun minder vanzelfsprekend is geworden.

Voor premier Rob Jetten betekent dat opnieuw een signaal dat het draagvlak voor het huidige beleid onder druk staat.

Ook VVD en CDA verliezen steun

Niet alleen D66 krijgt te maken met teruglopende steun.

Ook de VVD en het CDA leveren volgens de peiling meerdere zetels in.

De VVD zou uitkomen op 17 zetels, terwijl het CDA op 13 zetels staat. Beide partijen verliezen daarmee een aanzienlijk deel van hun eerdere verkiezingswinst.

Binnen de achterban groeit volgens de peiling de twijfel. Sommige kiezers kijken inmiddels nadrukkelijk naar alternatieven binnen het politieke landschap.

JA21 maakt opvallende sprong

Eén van de grootste stijgers in de peiling is JA21.

De partij zou uitkomen op 18 zetels en daarmee bijna een verdubbeling laten zien ten opzichte van de vorige verkiezingen.

Volgens de peiling weet JA21 niet alleen de eigen achterban vast te houden, maar trekt de partij ook voormalige kiezers van onder meer de VVD, PVV en het CDA aan.

Dat maakt JA21 momenteel één van de snelst groeiende partijen van Nederland.

FVD groeit nog harder

Ook Forum voor Democratie laat volgens de peiling een opvallende groei zien.

De partij zou uitkomen op 17 zetels en behoort daarmee eveneens tot de grootste stijgers.

Een deel van deze winst lijkt afkomstig van voormalige PVV-kiezers die aangeven bij nieuwe verkiezingen een andere keuze te overwegen.

Daarmee ontstaat aan de rechterkant van het politieke spectrum steeds meer concurrentie tussen verschillende partijen.

PVV verliest terrein

De PVV levert volgens de peiling eveneens zetels in.

Hoewel een groot deel van de achterban nog altijd tevreden zegt te zijn over de eerdere stemkeuze, geeft een aanzienlijk aantal kiezers aan bij een volgende verkiezing mogelijk voor een andere partij te kiezen.

Met name FVD en JA21 lijken daarvan te profiteren.

Dat zorgt ervoor dat de onderlinge verhoudingen aan de rechterzijde flink veranderen.

Waarom veranderen zoveel kiezers van voorkeur?

Politieke voorkeuren veranderen voortdurend.

Economische onzekerheid, stijgende prijzen, migratie, woningnood en internationale ontwikkelingen spelen allemaal een rol bij de keuzes die mensen maken.

Daarnaast beoordelen veel kiezers partijen op hun prestaties sinds de verkiezingen.

Wanneer verwachtingen niet worden waargemaakt, ontstaat vaak ruimte voor andere partijen om steun te winnen.

Dat patroon is ook in eerdere kabinetsperiodes regelmatig zichtbaar geweest.

Peilingen blijven momentopnames

Hoewel de cijfers veel aandacht krijgen, benadrukken politicologen altijd dat peilingen geen voorspelling zijn van de uiteindelijke verkiezingsuitslag.

Tussen een peiling en verkiezingen kan nog veel veranderen.

Campagnes, debatten, actuele gebeurtenissen en politieke besluiten kunnen grote invloed hebben op de uiteindelijke stem van kiezers.

Toch worden peilingen door partijen serieus genomen, omdat ze inzicht geven in hoe het electoraat op dat moment tegen de politiek aankijkt.

Gevolgen voor het kabinet

Voor het huidige kabinet zijn de cijfers een duidelijk waarschuwingssignaal.

Wanneer regeringspartijen structureel steun verliezen, neemt de politieke druk toe.

Oppositiepartijen voelen zich daardoor vaak gesterkt om harder te onderhandelen over belangrijke wetsvoorstellen en begrotingen.

Ook binnen coalitiepartijen ontstaat regelmatig discussie wanneer de populariteit terugloopt.

Dat kan invloed hebben op toekomstige beleidskeuzes.

Oppositie krijgt meer zelfvertrouwen

De stijgende peilingen geven oppositiepartijen extra vertrouwen richting toekomstige debatten.

Partijen die in de lift zitten, zullen hun standpunten waarschijnlijk nog nadrukkelijker uitdragen in de hoop de positieve trend vast te houden.

Vooral richting Prinsjesdag en eventuele nieuwe verkiezingen kunnen deze ontwikkelingen een belangrijke rol spelen.

Iedere partij probeert zich zo sterk mogelijk te positioneren voor het geval de politieke verhoudingen verder veranderen.

Politiek landschap blijft volop in beweging

De nieuwste peiling laat zien dat het politieke speelveld verre van stabiel is.

Terwijl regeringspartijen zetels verliezen, weten meerdere oppositiepartijen juist nieuwe kiezers aan zich te binden.

Of deze verschuivingen ook zichtbaar zullen zijn bij de volgende verkiezingen, valt nog niet te zeggen. Wel maken de cijfers duidelijk dat veel Nederlanders opnieuw nadenken over hun politieke voorkeur.

De komende maanden zullen uitwijzen of de huidige trend zich doorzet of dat nieuwe politieke ontwikkelingen het beeld opnieuw veranderen. Eén ding lijkt inmiddels duidelijk: de strijd om de gunst van de kiezer is weer volledig losgebarsten.